A Brief Overview of Medicine in the Marinid Period
Keywords:
Maghreb, Marinids, Morocco, Medical Science, Therapeutic MethodsAbstract
The Marinid dynasty, a member of the Zenate tribe, a major branch of the Berbers that originated in the Maghreb and spread throughout almost the entire Maghreb, ruled over several cities in both the Maghreb and Al-Andalus between 1196 and 1465. Their contributions to the advancement of knowledge in the cities they ruled included construction activities, support for scholars and students, facilitating the establishment of religious institutions, rewarding scholars, inviting scholars to the Maghreb, and encouraging the production of scholarly works. Among the Marinid rulers, Sultan Abū al-Ḥasan and his son Abū Inān were particularly prominent for their patronage of knowledge and learning.
The search for a cure for illness, health, and hygiene has been a fundamental concern in human history. The material and intellectual knowledge accumulated in this quest led to medical knowledge, and knowledge and experience combined, influenced, and were influenced by each other. This accumulation, which rose to civilization through encounters and translations during the Abbasid period, laid the scientific foundation not only for the Mashriq but also for the Maghreb and Andalusia, paving the way for their development. The Marinids were one of the North African Islamic states that benefited from this accumulation.
This study aims to provide an overview of the history of of medicine during the Marinid period and to highlight the dynasty’s contributions to medical development, which formed an important link in the chain of scientific activity on the western side of Islamic civilization and whose contributions left a profound impact on both the region and the Islamic world. The construction activities undertaken during their period to institutionalize medicine, the work of medical scholars, the influence of Andalusi and Mashriqi medical traditions, the therapeutic uses of plants, state support for mineral and thermal springs, and the widespread popular use of these treatment methods.
References
Abattouy, Muhammed. “Dirâsetü’l-vebâ ve sübülü’t-teharrur minh”. Mecelletü’l-evbie fi’t-tıbbi’l-Arabî ve fi’t-târîhi’s-sekâfî ve’l-ictimâî, 22 (2022), 1-29.
el-Arabî el-Hattâbî, Muhammed. el-Eğdiyetü ve’l-edviyetü ınde müellifi’l-Garbi’l-İslâmî. Dârü’l-Garbi’l-İslâmî, ts.
el-A’racî, Nidâl Müeyyed. ed-Devletü’l-Merîniyye alâ ahdi’s-Sultan Yûsuf b. Ya‘kūb el-Merînî (685-706/1286-1306). Câmiatü Musul, Yüksek Lisans Tezi, 1425/2004.
Atmaca, Esra. Kara Veba Memlükler’de Salgın ve Toplum (749/1348-49). Sakarya: Sakarya Üniversitesi Yayınları, 2021.
Bin Aslûn Zehra-BelHezîl Cîhâd. el-Maraz ve’l-vebâ min hilâli’l-müellefâti’t-tıbbiyye bi’l-Mağribi’l-İslâmî el-karneyn: (4-8h/10-14m). Cezair: Teati Camiatü İbn Haldûn, Yüksek Lisans Tezi, 2020-2021.
Ceznâî, Ali. Cenâ zehratü’l-âs fî binâi medîneti Fâs. thk. Abdülvehhâb b. Mansûr. Rabat: Matbaatü’l-Mülkî, 1411/1991.
Fırat, Nurullah. “Abbâsîler’de Büveyhî Hâkimiyeti Sonuna Kadar Bağdat Merkezli Sağlık Kuruluşları”, Darüşşifa İslam Tıp Tarihi Araştırmaları Dergisi 3/1 (2024),1-10.
Gözütok Tamdoğan, Zehra. Mağrib’in Unutulan Hanedanı Merînîler (592-869/1196-1465). Ankara: İlahiyat Yayınları, 2023.
el-Hallâbî, Abdüllatif. el-Hıref ve’s-sanâi’ ve edvâruhe’l-iktisâdiyye ve’l-ictimâiyye bi-medineti Fas hilâle’s-asreyn el-Merinî ve’l-Vattâsî (669-960/1270-1550). Kahire: Mektebetü’s-Sekafeti’d-Diniyye, 2011.
Harekât, İbrâhîm. el-Mağrib abre’t-târîh. 1-3. Dârülbeyzâ: Dârü’r-Reşâdi’l-Hadîse, 1405/1984.
Harîrî, Muhammed Îsâ. Târîhü’l-Mağribi’l-İslâmî ve’l-Endelüs fi’l-asri’l-Merînî (610/1213-869/1465). Kuveyt: Dârü’l-Kalem, 1408/1987.
İbn Cülcül. Tabakatü’l-etibba ve’l-hükemâ. nşr. Fuâd Seyyid. Beyrut: by., 1985.
İbn Ebû Zer’ el-Fâsî. ez-Zehîratü’s-seniyye fî târîhi’d-Devleti’l-Merîniyye. Rabat: Dârü’l-Mansûr, 1972.
İbn Ebû Zer’ el-Fâsî. Enîsü’l-mutrib bi-ravzi’l-kırtâs fî ahbâri mülûki’l-Mağrib ve târîhi medîneti Fas. Rabat, Dârü’l-Mansûr,1972.
İbn Haldûn. et-Ta’rîf bi-İbn Haldûn ve rıhletühu garben ve şarken, 7. cilde ek olarak. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-İlmî, 1413/1992.
İbn Şakrûn, Muhammed b. Ahmed. Mezâhirü’s-sekâfeti’l-Mağribiyye. Dârülbeyzâ: Dârü’s-Sekafe, 1985.
İbnü’l-Ahmer. Ravzatü’n-nisrîn fî devleti Benî Merîn. thk. Abdülvehhâb b. Mansûr. Rabat: el- Matbaatü’l-Mülkî, 1423/2003.
İbnü’l-Hatîb, Lisânüddin. Makâletü Mukniatü’s- sâil ani’l-marazi’l-hâil. thk. ve tkd. Hayât Kara. Rabat: Dârü’l-Emân, 1436/2015.
İbnü’l-Hatîb, Lisânüddin. Hatratü’t-tayf: rıhelât fi’l-Mağrib ve’l-Endelüs 1347-1362. thk. Ahmed Muhtâr Abbâdî. Beyrut: el-Müessesetü’l-Arabîli’d-Dirâsât, 2003.
İbnü’l-Hatîb, Lisânüddin. el-İhâta fî ahbâri Gırnâta. thk. Muhammed Abdullah İnân. Kahire: Mektebetü’l-Hancî, 1393/1973.
İbnü’l-Kādî. Cezvetü’l-iktibâs fî zikri men halle mine’l-a’lâm bi’l-medîneti Fas. Rabat: Dârü’l Mansûr, 1973.
Îmân, Yahluf. el-Manzûmetü’t-tıbbiyye fî bilâdi’l-Mağribi’l-İslâmî mine’l-karn 2 h. ilâ gâyeti’l-karni 8 h./ 8-14m. Cezair: Camiatü 8 May 1945 Guelma, Yüksek Lisans Tezi, 2016-2017.
Kâhya, Esin. “Zehrâvî”. Türkiye DiyanetVakfı İslâm Ansiklopedisi. 44/189-191. İstanbul: TDV Yayınları, 2013.
Karaimamoğlu, Tolgahan. Kara Ölüm Ortaçağ Dünyasını Yok Olmanın Eşiğine Getiren Veba. İstanbul: Kronik Kitap, 2022.
Keleş, Hilmi. “Endülüs’te Tıp Bilimi”. Darüşşifa İslam Tıp Tarihi Araştırmaları Dergisi 1/1 (2022), 54-75.
Kennûn, Abdullah. en-Nübûğü’l-Mağribî fi’l-edebi’l-Arabî. Beyrut: Dârü’l-Kitâb, 1961.
Mâhî, Ali Hâmid. el-Mağrib fî asri’s-Sultan Ebî İnân el-Merînî. Dârülbeyzâ: Dârü’n-Neşri’l-Mağribî, 1986.
Müellifi Meçhul. el-istibsâr fî acâibi’l-ebsâr. thk. Sa’d Abdülhamîd Zağlûl. Dârülbeyzâ, 1985.
en-Nümeyrî, İbnü’l-Hâc. Feyzü’l-ubâb ve ifâdâtü kıdâhi’l-âdâb fî hareketi’s-saîdeti ilâ Kosantîne ve’z-Zâb. thk. Muhammed İbn Şakrûn. Beyrut: Dârü’l-Garbi’l-İslâmî, 1990.
es- Selâvî. Kitâbü’l-İstiska li-ahbâri’l-garbi’l-İslâmî. thk. Muhammed ve Ca’fer en-Nâsırî. Dârülbeyzâ: Dârü’l-Kitâb,1954.
Şükürov, Qiyas. Beni Ahmer Devleti (1232-1492). İstanbul: Mimar Sinan Üniversitesi, Doktora Tezi, 2008.
et-Temîmî el-Fâsî, Ebû Abdullah b. Muhammed. el-Müstefâd fî menâkıbi’l-ubbâd bi-Medineti Fas ve mâ yelîhâ mine’l-bilâd. thk. Muhammed eş-Şerîf. Titvan: Menşûrâtü Külliyeti’l-Âdâb ve’l-Ulûm, 2002.
et- Tücîbî. Fadâletü’l-huvân fî tayyibâti’t-ta’âm ve’l-elvân sûratün min fenni’t-tabh fi’l- Endelüs ve’l-Mağrib fî bidâyeti asri Beni Merîn. thk. Muhammed b. Şakrûn. Beyrut: Dârü Garbi’l-İslâmî, 1984.
el-Ubûdî, Câsim- Tomar, Cengiz. “İbnü’l-Hatîb, Lisânüddin”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. İstanbul: TDV Yayınları, 2000), 21/74-76.
Venşerîsî , Ebü’l-Abbâs Ahmed b. Yahyâ et-Tilimsânî. Miyarü’l-mu’rib ve’l-Camii’l-Mağrib ‘an fetâvâ ehli Îfrîkiyya ve’l-Endelüs ve’l-Mağrib. tahric eden Muhammed Haccî v.dğr. Beyrut: Dârü’l-Garbi’l-İslâmî,1401/1981.
el-Vezzân. Hasan. Vasfu Ifrîkiyye. Fransızca’dan Arapça’ya trc. Muhammed Haccî-Muhammed el-Ahdar. Beyrut: Dârü’l-Garbi’l-İslâmî, 2. Basım, 1983.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Zehra Gözütok Tamdoğan
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
The journal is licensed under a 